De rol van supermarkten in de strijd tegen overgewicht: kans of kwestie?
Laatst las ik een nieuws artikel dat ging over het stijgende aantal mensen met overgewicht in Nederland. Kort daarna volgde een ander artikel waarin een onderzoek onder de aandacht werd gebracht over het gezonde aanbod in supermarkten. Ik vond deze twee artikelen opvallend, omdat ze sterk met elkaar verweven zijn en een urgent maatschappelijk probleem aan het licht brengen.
De rol van supermarkten in onze eetgewoonten
Uit de Superlijst Gezondheid van Questionmark blijkt dat supermarkten een belangrijke, maar grotendeels onbenutte rol spelen in het bevorderen van gezond eten. Het merendeel van de aanbiedingen (83 procent) bestaat uit ongezonde producten, en er wordt nog steeds volop reclame gemaakt voor frisdrank en andere ongezonde opties.
Een positieve ontwikkeling is de toenemende transparantie van supermarkten over de verkoop van producten die binnen de Schijf van Vijf vallen. Dit laat zien dat er stappen worden gezet richting verbetering. Toch blijft de vraag hoe groot de impact is als de winkelinrichting en promoties grotendeels gericht blijven op ongezonde keuzes.
De groeiende crisis rondom overgewicht
Parallel aan deze bevindingen schetst het RIVM een somber toekomstbeeld voor de Nederlandse gezondheid. In hun rapport voorspellen ze dat tegen 2050 maar liefst 64 procent van de Nederlanders overgewicht zal hebben, een aanzienlijke stijging ten opzichte van de 50 procent in 2022. Overgewicht begint bovendien steeds vroeger: bij jongvolwassenen (20-29 jaar) is het percentage gestegen van 17 procent in 1990 naar 32 procent in 2020.
De impact van deze ontwikkeling is groot. Overgewicht vergroot de kans op chronische ziekten zoals diabetes, hart- en vaatziekten, en artrose, aandoeningen die volgens het RIVM ook steeds vaker zullen voorkomen.
Wat mij opvalt is hoe sterk de uitdagingen rond overgewicht en het aanbod in supermarkten met elkaar samenhangen. Enerzijds blijkt uit de cijfers van het RIVM dat overgewicht een groeiend probleem is met ernstige gezondheidsgevolgen. Anderzijds laten de bevindingen van de Superlijst Gezondheid zien dat supermarkten een sleutelrol kunnen spelen in het bevorderen van gezonde keuzes, maar deze kans grotendeels onbenut laten. Het contrast tussen de urgentie van de overgewichtcrisis en de traagheid waarmee structurele veranderingen in het voedselaanbod plaatsvinden, is opvallend en zorgwekkend.
Vraagstuk…
Kunnen we van supermarkten verwachten dat zij een actieve rol spelen in het bevorderen van een gezonde samenleving? Of leggen we de gezondheid van toekomstige generaties in de handen van commerciële bedrijven met winstmaximalisatie als voornaamste doel?